ประเภทสัญญาจ้างที่ใช้อยู่
ตามประมวลกฎหมายแรงงานปัจจุบัน เหลือสัญญาจ้างหลักเพียงสองประเภท: สัญญาไม่มีกำหนดระยะเวลาและสัญญามีกำหนดระยะเวลา (ไม่เกิน 36 เดือน) สัญญาตามฤดูกาลที่ต่ำกว่า 12 เดือนไม่ใช่ประเภทสัญญาแยกอีกต่อไป — งานที่มีลักษณะชั่วคราวควรทำผ่านสัญญามีกำหนดระยะสั้นหรือผ่านบริการจัดหาแรงงานตามฤดูกาล
เนื้อหาที่บังคับในสัญญาจ้าง
สัญญาจ้างต้องมี: ข้อมูลคู่สัญญา งานและสถานที่ทำงาน ระยะเวลาสัญญา อัตราและรูปแบบการจ่ายค่าจ้าง เวลาทำงาน-พักผ่อน อุปกรณ์ป้องกันในการทำงาน ประกันสังคม สุขภาพ และการว่างงาน การขาดเนื้อหาบังคับข้อใดข้อหนึ่งอาจทำให้สัญญาถูกถือว่าไม่ถูกต้องเมื่อเกิดข้อพิพาท
ขั้นตอนการลงโทษทางวินัยแรงงานที่ถูกกฎหมาย
การลงโทษทางวินัยผิดขั้นตอนเป็นสาเหตุที่ทำให้ธุรกิจแพ้คดีแรงงานบ่อย ขั้นตอนที่บังคับประกอบด้วย:
- ทำบันทึกการกระทำผิดทันทีที่พบ
- แจ้งเป็นลายลักษณ์อักษรเชิญลูกจ้างและองค์กรตัวแทนพนักงานเข้าร่วมประชุมพิจารณาโทษทางวินัย
- จัดประชุมพิจารณาโทษโดยมีองค์ประกอบครบตามระเบียบ และทำบันทึกการประชุม
- ออกคำสั่งลงโทษทางวินัยภายในอายุความที่กำหนด (โดยทั่วไปไม่เกิน 6 เดือนนับจากวันที่กระทำผิด หรือ 12 เดือนสำหรับการกระทำผิดที่เกี่ยวกับการเงิน ทรัพย์สิน ความลับทางเทคโนโลยีและธุรกิจ)
- ส่งคำสั่งลงโทษทางวินัยให้ลูกจ้าง
การข้ามขั้นตอนใดขั้นตอนหนึ่งข้างต้นอาจทำให้ศาลพิพากษาว่าคำสั่งลงโทษ รวมถึงการเลิกจ้าง เป็นโมฆะ แม้ความผิดของลูกจ้างจะเป็นเรื่องจริงก็ตาม
รูปแบบข้อพิพาทแรงงานที่พบบ่อย
- ข้อพิพาทเรื่องการบอกเลิกสัญญาจ้างฝ่ายเดียว (เลิกจ้าง ให้ออกจากงานไม่ถูกระเบียบ)
- ข้อพิพาทเรื่องค่าจ้าง ค่าล่วงเวลา เงินชดเชยเมื่อออกจากงาน
- ข้อพิพาทเรื่องวินัยแรงงาน
- ข้อพิพาทระหว่างลูกจ้างกับหน่วยงานที่ให้เช่าแรงงานหรือจัดหาแรงงาน
ขั้นตอนระงับข้อพิพาทแรงงาน
ข้อพิพาทแรงงานรายบุคคลมักต้องผ่านผู้ไกล่เกลี่ยแรงงานก่อนฟ้องศาล (ยกเว้นบางกรณีที่กฎหมายอนุญาตให้ฟ้องโดยตรง เช่น ข้อพิพาทเรื่องการเลิกจ้างทางวินัย การบอกเลิกสัญญาจ้างฝ่ายเดียว) ธุรกิจควรให้ความสำคัญกับการหารือและไกล่เกลี่ยภายในก่อนที่ข้อพิพาทจะบานปลาย ทั้งลดต้นทุนและรักษาความน่าเชื่อถือกับลูกจ้างคนอื่น
การเลิกจ้างต้องแจ้งล่วงหน้าหรือไม่ การเลิกจ้างเป็นรูปแบบโทษทางวินัย มีผลทันทีหลังออกคำสั่งตามขั้นตอนที่ถูกต้อง ไม่ใช้กำหนดแจ้งล่วงหน้าเหมือนการบอกเลิกสัญญาจ้างฝ่ายเดียวทั่วไป อย่างไรก็ตาม เงื่อนไขการเลิกจ้างเข้มงวดมาก ใช้ได้เฉพาะการกระทำผิดร้ายแรงที่ระบุไว้ในข้อบังคับการทำงาน
หากธุรกิจไม่มีข้อบังคับการทำงานเป็นลายลักษณ์อักษร สามารถลงโทษทางวินัยได้หรือไม่ ธุรกิจที่ใช้แรงงานตั้งแต่ 10 คนขึ้นไปต้องมีข้อบังคับการทำงานเป็นลายลักษณ์อักษรที่จดทะเบียนกับหน่วยงานบริหารแรงงานของรัฐ หากไม่มี การลงโทษทางวินัย โดยเฉพาะการเลิกจ้าง มักถูกพิพากษาเป็นโมฆะได้ง่ายเมื่อมีข้อพิพาท