Sự thật về "Luật Bảo hiểm thất nghiệp"
Khác với BHXH và BHYT có luật riêng, chế độ bảo hiểm thất nghiệp (BHTN) tại Việt Nam được quy định trong Luật Việc làm, không phải một đạo luật độc lập. Đây là điểm nhiều doanh nghiệp và người lao động hiểu nhầm khi tìm kiếm thông tin pháp lý.
Đối tượng tham gia BHTN bắt buộc
- Người lao động làm việc theo hợp đồng lao động không xác định thời hạn hoặc xác định thời hạn từ đủ 3 tháng trở lên, không phân biệt quy mô doanh nghiệp lớn hay nhỏ.
- Lưu ý quan trọng: người lao động nước ngoài hiện KHÔNG thuộc diện tham gia BHTN bắt buộc, dù vẫn phải tham gia BHXH và BHYT bắt buộc.
Mức đóng BHTN
Tổng mức đóng BHTN là 2% tiền lương tháng đóng BHXH, trong đó doanh nghiệp đóng 1% và người lao động đóng 1%.
Các chế độ BHTN
- Trợ cấp thất nghiệp: mức hưởng hằng tháng bằng 60% mức bình quân tiền lương tháng đóng BHTN của 6 tháng liền kề trước khi nghỉ việc, thời gian hưởng tương ứng với tổng thời gian đã đóng BHTN.
- Hỗ trợ tư vấn, giới thiệu việc làm miễn phí tại trung tâm dịch vụ việc làm.
- Hỗ trợ học nghề để chuyển đổi công việc.
- Hỗ trợ đào tạo, bồi dưỡng, nâng cao trình độ kỹ năng nghề để duy trì việc làm (áp dụng cho doanh nghiệp gặp khó khăn, có nguy cơ cắt giảm lao động).
Điều kiện hưởng trợ cấp thất nghiệp
Người lao động cần: đã đóng BHTN từ đủ 12 tháng trở lên trong 24 tháng trước khi chấm dứt hợp đồng lao động; đã đăng ký thất nghiệp và nộp hồ sơ hưởng trợ cấp tại trung tâm dịch vụ việc làm trong thời hạn quy định; chưa tìm được việc làm sau 15 ngày kể từ ngày nộp hồ sơ (trừ các trường hợp loại trừ theo luật).
Trách nhiệm của doanh nghiệp khi người lao động nghỉ việc
Doanh nghiệp phải chốt sổ BHXH, xác nhận thời gian đóng BHTN kịp thời để người lao động không bị chậm trễ khi làm hồ sơ hưởng trợ cấp thất nghiệp — đây cũng là nghĩa vụ pháp lý thường bị bỏ sót khi chấm dứt hợp đồng lao động gấp.
Vì sao lao động nước ngoài không được tham gia BHTN? Theo quy định hiện hành, chính sách BHTN được thiết kế chủ yếu hướng tới hỗ trợ việc làm trong nước cho lao động Việt Nam, nên lao động nước ngoài hiện chưa thuộc đối tượng tham gia bắt buộc.
Doanh nghiệp dưới 10 lao động có phải đóng BHTN không? Có. Khác với một số nghĩa vụ hành chính khác, nghĩa vụ tham gia BHTN áp dụng cho người lao động đủ điều kiện về loại hợp đồng, không phụ thuộc vào quy mô số lượng lao động của doanh nghiệp.